| |
|
|
| |
แนวคิดการตั้งชื่อวัด ในเขตอำเภอเมืองเชียงใหม่
|
|
| |
เกร็ดความรู้เกี่ยวกับการตั้งชื่อวัดในอำเภอเมืองเชียงใหม่
๑. ตั้งชื่อตามภูมิประเทศ จำนวน ๒๓ วัด
๒. ตั้งชื่อตามต้นไม้ จำนวน ๒๔ วัด
๓. ตั้งชื่อตามสิ่งก่อสร้างโบราณวัตถุและโบราณสถาน จำนวน ๑๔ วัด
๔. ตั้งชื่อตามเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ จำนวน ๓ วัด
๕. ตั้งชื่อตามผู้ทำนุบำรุงวัด จำนวน ๒๓ วัด
๖. ตั้งชื่อตามสิ่งสำคัญทางพุทธศาสนา จำนวน ๑๐ วัด
๗. ตั้งชื่อตามชาตุพันธุ์ของชาวบ้าน จำนวน ๗ วัด
๘. ตั้งชื่อตามความหวังสูงสุดในพระพุทธศาสนา จำนวน ๑ วัด
๙. ตั้งชื่อตามมงคลนาม จำนวน ๑๕ วัด
๑๐. ตั้งชื่อตามหมู่ช่างผู้ชำนาญ จำนวน ๖ วัด
๑๑. ตั้งชื่อตามทิศ จำนวน ๑ วัด
๑๒. ตั้งชื่อเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยง จำนวน ๒ วัด
|
|
|
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
๑. ตั้งชื่อตามภูมิประเทศ จำนวน ๒๓ วัด
๑.๑ วัดเกาะกลาง ต.ป่าแดด (พ.ศ. ๒๔๑๐)
๑.๒ วัดชัยศรีภูมิ ต.ช้างม่อย (พ.ศ. ๒๔๕๕)
๑.๓ วัดดอนจั่น ต.ศาลาหนองป่าครั่ง (พ.ศ. ๒๔๖๐)
๑.๔ วัดแม่หยวก ต.ช้างเผือกป่าตัน (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๕ วัดทรายมูล (เมือง) ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๓๐)
๑.๖ วัดทรายมูล (ม่าน) ต.พระสิงห์ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๗ วัดท่าสะต๋อย ต.วัดเกตุ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๘ วัดท่าหลุก ต.สันผีเสื้อ (พ.ศ. ๒๓๑๙)
๑.๙ วัดท่าใหม่อิ ต.ป่าแดด (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๑๐ วัดท่าข้าม ต.แม่เหียะ (พ.ศ. ๒๐๓๐)
๑.๑๑ วัดบวกครกน้อย ต.ศาลาหนองป่าครั่ง (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๑๒ วัดบ้านท่อ ต.ศาลาหนองป่าครั่ง (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๑๓ วัดบ้านปิง ต.ศรีภูมิ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๑๔ วัดป่าแดด ต.ป่าแดด (พ.ศ. ๒๔๗๕)
๑.๑๕ วัดโป่งน้อย ต.สุเทพ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๑๖ วัดผาลาด ต.สุเทพ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๑๗ วัดสวนดอก ต.สุเทพ (พ.ศ. ๑๙๑๕)
๑.๑๘ วัดสันทราย ต.ฟ้าฮ่าม (พ.ศ. ๒๓๒๕)
๑.๑๙ วัดแสนฝาง ต.ช้างม่อย (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๒๐ วัดหนองคำ ต.ช้างม่อย (พ.ศ. ๒๓๘๐)
๑.๒๑ วัดหัวข่วง ต.ศรีภูมิ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑.๒๒ วัดอุโมงค์ ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๑๙๑๐)
๑.๒๓ วัดอู่ทรายคำ ต.ช้างม่อย (พ.ศ. ๒๓๔๔) |
|
|
|
| |
๒. ตั้งชื่อตามต้นไม้ จำนวน ๒๔ วัด
๒.๑ วัดขะจาว ต.ฟ้าฮ่าม (พ.ศ. ๒๓๖๙)
๒.๒ วัดชมพู ต.ช้างม่อย (พ.ศ. ๒๓๒๕)
๒.๓ วัดดอนจั่น ต.ศาลาหนองป่าครั่ง (พ.ศ. ๒๔๖๐)
๒.๔ วัดต้นตาลโตน ต.ป่าแดด (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๒.๕ วัดต้นปิน ต.แม่เหียะ (พ.ศ. ๒๓๐๐)
๒.๖ วัดท่าเดื่อ ต.สันผีเสื้อ (พ.ศ. ๒๔๐๗)
๒.๗ วัดบ้านปิง ต.ศรีภูมิ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๒.๘ วัดป่าข่อยใต้ ต.สันผีเสื้อ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๒.๙ วัดร้องอ้อ ต.สันผีเสื้อ (พ.ศ. ๒๒๘๐)
๒.๑๐ วัดป่าข่อยเหนือ ต.สันผีเสื้อ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๒.๑๑ วัดป่าซี่ ต.แม่เหียะ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๒.๑๒ วัดป่าแดง ต.สุเทพ (พ.ศ. ๑๙๗๔)
๒.๑๓ วัดป่าตัน ต.ป่าตัน (พ.ศ. ๒๓๑๘)
๒.๑๔ วัดป่าเป้า ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๔๒๘)
๒.๑๕ วัดป่าพร้าวนอก ต.ป่าแดด (พ.ศ. ๒๓๙๐)
๒.๑๖ วัดป่าพร้าวใน ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๐๒๕)
๒.๑๗ วัดป่าแพ่ง ต.ช้างม่อย (พ.ศ. ๒๔๔๗)
๒.๑๘ วัดศรีสุพรรณ ต.หายยา (พ.ศ. ๒๐๔๓)
๒.๑๙ วัดสันป่าข่อย ต.วัดเกตุ (พ.ศ. ๒๔๒๔)
๒.๒๐ วัดสันป่าเลี่ยง ต.หนองหอย (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๒.๒๑ หนองป่าครั่ง ต.ท่าศาลาหนองป่าครั่ง (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
:: วัดที่ตั้งชื่อเพราะมีต้นโพธิ์อยู่ในวัด ใช้คำว่า "สะหรี"
๒.๒๒ วัดศรีเกิด ต.พระสิงห์ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๒.๒๓ วัดศรีโขง ต.วัดเกตุ (พ.ศ. ๒๔๑๐)
๒.๒๔ วัดสันทราย (สรีปิงชัย) ต.ฟ้าฮ่าม (พ.ศ. ๒๓๒๕) |
|
|
|
| |
๓. ตั้งชื่อตามสิ่งก่อสร้าง โบราณวัตถุและโบราณสถานจำนวน ๑๔ วัด
๓.๑ วัดกู่คำ ต.วัดเกตุ (พ.ศ. ๒๙๒๐)
๓.๒ วัดกู่เต้า ต.ศรีภูมิ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๓.๓ วัดเจ็ดยอด ต.ช้างเผือก (พ.ศ. ๑๙๙๘)
๓.๔ วัดเจดีย์หลวง ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๑๙๕๔)
๓.๕ วัดตำหนัก ต.แม่เหียะ (พ.ศ. ๒๐๕๓)
๓.๖ วัดท่าหลุก ต.สันผีเสื้อ (พ.ศ. ๒๓๑๙)
๓.๗ วัดทุงยู ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๑๑๙)
๓.๘ วัดธาตุคำ ต.หายยา (พ.ศ. ๒๔๒๐)
๓.๙ วัดปราสาท ต.ศรีภูมิ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๓.๑๐ วัดฝายหิน ต.สุเทพ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๓.๑๑ วัดมณเทียร ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๑๙๗๔)
๓.๑๒ วัดหัวฝาย ต.ช้างคลาน (พ.ศ. ๒๑๓๐)
๓.๑๓ วัดอุโบสถ ต.แม่เหียะ (พ.ศ. ๒๑๓๕)
๓.๑๔ วัดอู่ทรายคำ ต.ช้างม่อย (พ.ศ. ๒๓๔๔) |
|
|
| |
๔. ตั้งชื่อตามเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ จำนวน ๓ วัด
๔.๑ วัดข่วงสิงห์ ต.ช้างเผือก (พ.ศ. ๒๑๓๗)
๔.๒ วัดพระเจ้าเม็งราย ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๑๘๓๙)
๔.๓ วัดเสาหิน ต.หนองหอย (พ.ศ. ๑๙๑๑) |
|
|
| |
๕. ตั้งชื่อตามผู้ทำนุบำรุงวัด จำนวน ๒๓ วัด
:: วัดที่ขึ้นต้นชื่อวัดด้วยคำว่า พวก หมายถึงกลุ่มคนที่มีหน้าที่ หรือ ตำแหน่ง ขุนนางระดับล่าง ซึ่งเป็นหัวหน้าช่าง จำนวน ๔ วัด
๕.๑ วัดพวกช้าง ต.หายยา (พ.ศ. ๒๐๔๐)
๕.๒ วัดพวกแต้ม ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๓๘)
๕.๓ วัดพวกเปีย ต.หายยา (พ.ศ. ๒๔๔๐)
๕.๔ วัดพวกหงส์ ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๖๐)
:: วัดที่ขึ้นต้นชื่อวัดด้วยคำว่า พัน หมายถึงผู้สร้างวัดมี ตำแหน่งขุนนางระดับล่างบังคับบัญชานายร้อยจำนวน ๑๐ คน ทหารจำนวน ๑,๐๐๐ คน จำนวน ๕ วัด
๕.๕ วัดพันตอง ต.ช้างคลาน (พ.ศ. ๒๐๐๐)
๕.๖ วัดพันเตา ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๔๐)
๕.๗ วัดพันแหวน ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๖๐)
๕.๘ วัดพันอ้น ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๖๐)
๕.๙ วัดชัยศรีภูมิ (พันต๋าเกิ่น) ต.ช้างม่อย (พ.ศ. ๒๔๕๕)
:: วัดที่ขึ้นต้นชื่อวัดด้วยคำว่า หมื่น หมายถึงผู้สร้างวัดมีตำแหน่งขุนนาง โดยส่วนมากจะตามด้วยราชทินนาม จำนวน ๖ วัด
๕.๑๐ วัดหม้อคำตวง (หมื่นคำตวง) ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๐๑๙)
๕.๑๑ วัดหมื่นเงินกอง ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๗๐)
๕.๑๒ วัดหมื่นตูม ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๒๑)
๕.๑๓ วัดหมื่นล้าน ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๐๐๕)
๕.๑๔ วัดหมื่นสาร ต.หายยา (พ.ศ. ๑๙๒๕)
๕.๑๕ วัดเมืองมาง (หมื่นเยื้อน) ต.หายยา (พ.ศ. ๒๒๒๕)
:: วัดที่ตั้งชื่อวัดตามผู้ที่อุทิศให้หรือผู้ที่มีส่วนในการสร้าง จำนวน ๕ วัด
๕.๑๖ วัดดอกเอื้อง ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๒๑๙)
๕.๑๗ วัดนันทาราม ต.หายยา (พ.ศ. ๒๐๒๐)
๕.๑๘ วัดผ้าขาว ต.พระสิงห์ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๕.๑๙ วัดผาบ่อง ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๐๓๕)
๕.๒๐ วัดพระเจ้าเม็งราย ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๑๘๓๙)
๕.๒๑ วัดฟ่อนสร้อย ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๓๑)
๕.๒๒ วัดเมธัง ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๙๕)
๕.๒๓ วัดศรีบุญเรือง ต.หนองหอย (พ.ศ. ๑๘๕๐) |
|
|
| |
๖. วัดที่ตั้งชื่อวัดตามสิ่งสำคัญทางพุทธศาสนา จำนวน ๑๐ วัด
๖.๑ วัดเชตวัน ต.ช้างม่อย (พ.ศ. ๒๔๔๖)
๖.๒ วัดเชตุพน ต.วัดเกตุ (พ.ศ. ๒๓๘๐)
๖.๓ วัดดับภัย ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๑๒๐)
๖.๔ วัดพระธาตุดอยคำ ต.แม่เหียะ (พ.ศ. ๑๒๓๐)
๖.๕ วัดพระธาตุดอยสุเทพ ต.สุเทพ (พ.ศ. ๑๙๖๒)
๖.๖ วัดพระสิงห์ ต.พระสิงห์ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๖.๗ วัดมหาวัน ต.ช้างคลาน (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๖.๘ วัดร่ำเปิง ต.สุเทพ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๖.๙ วัดวังสิงห์คำ ต.ป่าแดด (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๖.๑๐ วัดอุปคุตไทย ต.ช้างคลาน (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
|
|
|
| |
|
|
| |
๗. ตั้งชื่อตามชาติพันธุ์ของกลุ่มชน เป็นวัดที่ขึ้นต้นชื่อวัดด้วยคำว่า เมือง ซึ่งโดยมากตั้งตามเมืองที่ชาวบ้านในถิ่นนั้น ถูกกวาดต้อน หรืออพยพมา จำนวน ๗ วัด
๗.๑ วัดเมืองกาย ต.วัดเกตุ (พ.ศ. ๒๓๔๕)
๗.๒ วัดเมืองมาง ต.หายยา (พ.ศ. ๒๒๒๕)
๗.๓ วัดเมืองลัง ต.ป่าตัน (พ.ศ. ๒๓๐๐)
๗.๔ วัดเมืองสาตรน้อย ต.หนองหอย (พ.ศ. ๒๔๓๐)
๗.๕ วัดเมืองสาตรหลวง ต.หนองหอย (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๗.๖ วัดดาวดึงษ์ (เมืองสาบ) ต.หายยา (พ.ศ. ๒๐๔๐)
๗.๗ วัดลังกา ต.ฟ้าฮ่าม (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง) |
|
|
|
| |
๘. วัดที่ตั้งชื่อวัดเพื่อเป็นนามมงคลนาม จำนวน ๑๕ วัด
๘.๑ วัดชัยพระเกียรติ ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๐๘๘)
๘.๒ วัดชัยมงคล ต.ช้างคลาน (พ.ศ. ๑๙๘๕)
๘.๓ วัดชัยศรีภูมิ ต.ช้างม่อย (พ.ศ. ๒๔๕๕)
๘.๔ วัดเชียงมั่น ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๑๘๓๙) :: วัดแรกของเมืองเชียงใหม่
๘.๕ วัดเชียงยืน ต.ศรีภูมิ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๘.๖ วัดดวงดี ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๑๙๑๐)
๘.๗ วัดดาวดึงษ์ ต.หายยา (พ.ศ. ๒๐๔๐)
๘.๘ วัดดับภัย ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๑๒๐)
๘.๙ วัดฟ้าฮ่าม ต.ฟ้าฮ่าม (พ.ศ. ๑๙๔๓)
๘.๑๐ วัดลอยเคราะห์ ต.ช้างคลาน (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๘.๑๑ วัดศรีบัวเงิน ต.ตำบลท่าศาลาหนองป่าครั่ง (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๘.๑๒ วัดศรีปิงเมือง ต.หายยา (พ.ศ. ๒๔๓๒)
๘.๑๓ วัดศรีดอนชัย ต.ช้างคลาน (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๘.๑๔ วัดศรีโสดา ต.สุเทพ (พ.ศ. ๒๔๗๖)
๘.๑๕ วัดสันติธรรม ต.ช้างเผือก (พ.ศ. ๒๔๙๘)
|
|
|
|
| |
๙. วัดที่ขึ้นตั้งชื่อตามกลุ่มผู้มีความชำนาญในงานฝีมือต่าง ๆ จำนวน ๖ วัด
๙.๑ วัดช่างเคี่ยน ต.ช้างเผือก (พ.ศ. ๒๓๑๐)
๙.๒ วัดช่างฆ้อง ต.ช้างคลาน (พ.ศ. ๑๙๐๐)
๙.๓ วัดช่างแต้ม ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๓๘)
๙.๔ วัดดอกคำ (ช่างต้องคำ)ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๓๒๖)
๙.๕ วัดท่ากระดาษ ต.ห้าฮ่าม (พ.ศ. ๑๙๓๔)
๙.๖ วัดเมธัง (ช่างลาน) ต.พระสิงห์ (พ.ศ. ๒๐๙๕) |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
๑๐. วัดที่ตั้งชื่อตามความหวังสูงสุดในพุทธศาสนา จำนวน ๑ วัด
๑๐.๑ วัดสำเภา ต.ศรีภูมิ (พ.ศ. ๒๑๑๓)
๑๑. วัดที่ตั้งชื่อตามทิศที่อยู่ของวัด จำนวน ๑ วัด
๑๑.๑ วัดบุพพาราม ต.ช้างคลาน (พ.ศ. ๒๐๓๙)
๑๒. วัดที่ตั้งชื่อเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยง จำนวน ๒ วัด
๑๒.๑ วัดควรค่าม้า ต.ศรีภูมิ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
๑๒.๒ วัดล่ามช้าง ต.ศรีภูมิ (ไม่ปรากฏปีที่สร้าง)
|
|
|
|
| |
ที่มา: งานวิจัยเรื่อง การศึกษาแนวคิดในการตั้งชื่อวัดในเขตอำเภอเมืองพิษณุโลก กับอำเภอเมืองเชียงใหม่ ของ ประจักษ์ สายแสง |
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|