สมัยก่อนเคยมีครูบาอาจารย์ท่านเล่าว่า พระครูบาอาจารย์ที่เรียนมูลกัจจายน์ หลวงปู่แหวนอย่างนี้ ท่านก็เรียนมูลกัจจายน์ที่จังหวัดอุบลราชธานี มูลกัจจายน์เขาเรียนกันถึงรากฐานของภาษา ภาษาบาลีอย่างเช่นของเรานี้  เป็นต้นต่อมีสระและพยัญชนะผสมกัน อ่านออกเขียนได้ตามเสียง เรียกว่า มูล "มูล" คือเบื้องต้น จึงเรียกว่ามูลกัจจายน์ บอกว่าถ้าใครเรียนมูลกัจจายน์จนแตกฉานนั้น เรียนจนแตกฉานในภาษาแล้ว ท่านบอกว่าสามารถจะฟังเสียงนกเสียงกา มันพูดรู้เรื่องหมดนกมันร้องยังไงฟังออกขนาดนั้นเลย ก็ไม่ทราบเป็นจริงหรือเปล่าหรือว่าเป็นเหตุจูงใจที่ท่านให้เรียน ให้มีความสนใจเรียนในภาษามูลกัจจายน์ก็ไม่ทราบ อันนี้ครูบาอาจารย์ท่านก็ไม่ได้ยืนยัน แต่ว่ายิ่งเรียนได้อย่างเดียวคือ ใจ ถ้าผู้ใดก็ตามไม่ว่าเป็นสมณะพระเณรหรืออุบาสกอุบาสิกาพระเถรเณรชีได้ทั้งนั้นถ้าเข้าถึงใจแล้ว ก็เป็นคน ๆ เดียวกัน คนทั้งโลกคุยได้หมด คุยกับไทยคุยกับจีนอื่น ๆ ทุกชาติใด ๆ ในโลกนี้คุยได้หมด เพราะท่านคุยด้วยภาษาใจ ภาษาใจมีภาษาเดียวคุยได้หมด

นิมิตมันก็คือนิมิตแต่ว่าครูบาอาจารย์ท่านก็บอกแล้วสอนแล้วว่านิมิตก็คือนิมิต มันก็เหมือนกับความฝันนั่นแหละ เหมือนกับคนนอนหลับแล้วมันฝัน ทุกคนล้วนเคยฝันทั้งนั้นไม่มีใครไม่เคยฝัน โดยปกติโดยธรรมดาของเรานั้นนักปฏิบัติก็เช่นเดียวกันเมื่อปฏิบัติได้แล้วในระดับหนึ่ง ก็จะพบก็จะเจอ แต่ไม่ได้หมายความว่าต้องเจอทุกองค์ทุกองค์  แต่จริง ๆ แล้วไม่จำเป็นต้องไปพบไปเจอ ไปพบไปเห็น แต่ถ้าเรารู้เราเห็น ก็แสดงว่าแนวนึกแนวคิดแนวปฏิบัติหรือสิ่งเหล่านี้ มันเป็นของเก่าของเราเอง ในอดีตชาติเราเคยปฏิบัติแนวนี้ คือจริตของเราเป็นอย่างนี้ 
บางคนอาจจะเป็นศรัทธาจริต สำหรับคนศรัทธาจริตเมื่อเห็นสิ่งเหล่านี้ก็เพิ่มความศรัทธา เพิ่มความมั่นใจ เพิ่มความเชื่อมั่นให้กับเราว่าในทางปฏิบัตินั้นถ้าเราปฏิบัติจริง ได้จริง มีผลจริง ๆ มันก็เป็นกำลังใจให้กับเรา ในขณะเดียวกันถ้าเป็นศรัทธาจริตอีกรูปแบบหนึ่งเมื่อเห็นแล้ว ก็จะเกิดความลุ่มหลง อยากเห็นโน้นอยากเห็นนี้ไปคนละเรื่อง ถ้าอย่างนั้นไม่เห็นเสียเลยดีกว่า เพราะเห็นแล้วมันไม่ได้เป็นประโยชน์ มันมีแต่โทษอย่างเดียว มันจะเป็นโทษยิ่งพระสงฆ์องค์เจ้าแล้ว ถ้าเห็นตรงนั้นแล้วอย่าไปพูดไปจาขยายความใหญ่โต ศรัทธาประชาชนก็หลั่งมา แห่มา สมณะธรรมที่คุณปฏิบัติ สมณะธรรมที่คุณมีอยู่นั้น มันก็เคยมี  แรก ๆ มันก็เคยมี เคยได้ เคยปรากฏ พอรับแขกเยอะ ๆ คนมามาก ๆ อ้าวไปคนละเรื่องเลย อันที่เป็นอยู่ อันที่เห็นที่เป็นอยู่มันก็หดมันก็หายไป ความต่อเนื่องมันก็ไม่มี กลายเป็นคนโกหกหลอกลวง เคยเห็นตัวนั้น เคยเห็นจะบอกว่าไม่เห็น มันก็ไม่ได้ เดียวหลวงพ่อ หลวงพี่ หลวงน้าดูให้หน่อย อ้าวไปคนละเรื่องเลยที่นี้ กลายเป็นพระดูทางใน มันไม่ใช่

ถ้าเรารู้อย่างนี้แล้วในฐานะที่เราเป็นศรัทธาประชาชนลูกศิกษ์ลูกหา เราจะฆ่าครูบาอาจารย์ได้ลงคอเหรอ เพราะฉะนั้นอย่าไปฆ่ากันเลย อย่าไปทำเลย อย่าไปสนับสนุนในเรื่องที่ไม่เป็นเรื่อง ที่พระพุทธเจ้าไม่บอก ไม่กล่าว ไม่สอน ถ้าจะถาม ถ้าจะพูด ถ้าจะกล่าว ก็ต้องบอกว่า พระพุทธเจ้าท่านสอนอย่างนี้ ครูบาอาจารย์ท่านสอนอย่างนี้ ไม่ใช่แนวนึกแนวปฏิบัติโดยตรง ไม่ใช่ว่า อาตมาคิดว่า อาตมารู้มาว่า ก็ไม่ใช่  อาตมาก็คือตัวตน คน ๆ หนึ่งพระรูปหนึ่ง คน ๆ หนึ่ง มันไม่ใช่เป็นกลาง พูดอย่างนี้มันก็เหมือนไม่เป็นกลาง เป็นธรรมชาติ คือมันไม่ได้ออกจากใจ คือยึดเอาตัวเองเป็นบรรทัดฐาน ซึ่งมันไม่ใช่ เราไม่ใช่ไม้บรรทัด ไม้เมตร ไม่ใช่ตลับเมตร ที่จะเป็นบรรทัดฐาน ที่จะเป็นตัววัด ไม่ใช่ตราชั่งเป็นเครื่องตวง ไม่ใช่ใดๆ ทั้งสิ้น เป็นแค่คน ๆ หนึ่ง เป็นองค์ประกอบของสังคม เพราะฉะนั้น ถ้าจะแอบ ถ้าจะอ้าง ถ้าจะยกขึ้นมาเป็นตัวอย่าง มาขยายความ  ก็พึงยกเอา สิ่งที่ พระพุทธเจ้า พระธรรม พระอริยสงฆ์ เท่านั้นจึงจะเป็นบรรทัดฐานให้กับพวกเราได้ ไม่ใช่บอกครูบาอาจารย์บอกข้าพเจ้าว่า ครูบาอาจารย์บอกว่า องค์ไหนก็ไม่รู้ครูบาอาจารย์ แล้วถ้าครูบาอาจารย์องค์นั้นบอกมาผิดละ ถ้าเป็นการอ่าน ๆ มาผิด ถ้าเป็นการผิดก็ไม่บอกว่าผิด กลับเอามาขยายต่อไป นี้เป็นความบาป นี้คืออสัทธรรม หรือสัทธรรมปฏิรูป ที่มันแปลกปลอมเข้ามา คือมันมีอยู่อีกเยอะ ในหมู่คณะพระเณร ครูบาอาจารย์เรา ของเราก็มี โดยที่เราไม่รู้ตัว บางอย่างพระพุทธเจ้าไม่ได้บอก ไม่ได้ตรัส ไม่ได้สอน อย่างนี้  แต่เรากลับไปพูดอีก พระพุทธเจ้าสอนว่า ซึ่งมันไม่ใช่พระพุทธเจ้าไม่ได้สอน พุทธเจ้าไม่ได้บอก ก็ต้องระมัดระวังอย่างนี้ มันเสีย หรือว่าศรัทธาญาติโยมจำเอาไปปฏิบัติต่อ บอกว่าพระพุทธเจ้าพูดว่า พระพุทธเจ้าสอนว่า ซึ่งมันไม่ใช่รู้จากตำรา รู้จากครูบาอาจารย์   

แต่ถ้ารู้ออกจากจิตใจ แน่นอน แน่นอนที่สุด เพราะเหตุไร เพราะเหตุบอกว่า อย่างกล่าวในเบื้องต้นก็คือท่านบอกว่า  ภาษาใจนี้มีภาษาเดียว ถ้าความรู้เหล่านี้เกิดขึ้นที่ธาตุรู้ คือที่ใจแล้ว มันมีอย่างเดียวกัน มันเหมือนกัน ไม่ได้แยก ไม่ได้แปลก  แม้ดังเช่นความสงบ ก็เมื่อเกิดขึ้นแล้ว มันไม่ได้บอกว่า ความสงบอันนี้เป็นความสงบของฝรั่ง ความสงบอันนี้เป็นความสงบของคนจีน ความสงบอย่างนี้เป็นความสงบของคนไทย ความสงบอย่างนี้ เป็นความสงบของคนกัมพูชา คนลาว ไม่มีหรอก ไม่มี  มันไม่ได้แยก  เมื่อเข้าถึงความสงบพรึบ มันเป็นความสงบอันเดียวกัน มันสงบ มันเย็น มันสบาย เหมือนอากาศขณะนี้ท่านทั้งหลาย มันโดนใครมันก็เย็นเหมือนกันหมด มันไม่ได้เลือกเลยว่า กระทบผู้หญิง แล้วมันเย็นอีกแบบหนึ่ง  กระทบผู้ชายแล้วมันเย็นอีกแบบหนึ่ง กระทบสมณพระเณรมันเย็นอีกแบบหนึ่ง มันไม่ใช่ เพราะอะไร เพราะมันเป็นธรรมชาติ มันเกิดมันเอง มันเป็นมันปรากฎเองตามธรรมชาติ  จึงเรียกว่าธรรมะ มันไม่ได้เลือก นี่